<OAI-PMH xmlns="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/" xmlns:mets="http://www.loc.gov/METS/" xmlns:mods="http://www.loc.gov/mods/v3" xmlns:vl="http://visuallibrary.net/vl" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/ http://www.openarchives.org/OAI/2.0/OAI-PMH.xsd"><responseDate>2026-05-09T18:52:02Z</responseDate><request verb="GetRecord" metadataPrefix="mets" identifier="2744">https://forschung.tmw.at/archive/oai/</request><GetRecord><record><header><identifier>oai:forschung.tmw.at/archive:2744</identifier><datestamp>2023-04-20T20:43:19Z</datestamp><setSpec>tmwarc</setSpec><setSpec>item</setSpec></header><metadata><mets:mets xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/METS/ http://www.loc.gov/standards/mets/version112/mets.xsd" OBJID="3">
<mets:metsHdr CREATEDATE="2026-05-09T20:52:02"><mets:agent ROLE="OTHER" TYPE="OTHER" OTHERTYPE="SOFTWARE"><mets:name>vls/2603</mets:name></mets:agent><mets:agent ROLE="OTHER" TYPE="OTHER" OTHERTYPE="INSTANCE"><mets:name>tmw</mets:name></mets:agent><mets:agent ROLE="OTHER" TYPE="OTHER" OTHERTYPE="REPOSITORY"><mets:name>forschung.tmw.at</mets:name></mets:agent><mets:agent ROLE="OTHER" TYPE="OTHER" OTHERTYPE="BUILDER"><mets:name>vd</mets:name></mets:agent></mets:metsHdr><mets:dmdSec ID="md2744"><mets:mdWrap MIMETYPE="text/xml" MDTYPE="MODS"><mets:xmlData><mods:mods version="3.8" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/mods/v3 http://www.loc.gov/standards/mods/v3/mods-3-8.xsd"><mods:titleInfo><mods:title>Pavillon der additionellen Ausstellung</mods:title></mods:titleInfo><mods:name type="personal"><mods:nameIdentifier type="local">42379</mods:nameIdentifier><mods:displayForm>Klösz, György</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">pht</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Fotograf_in</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:name type="personal"><mods:nameIdentifier type="local">43740</mods:nameIdentifier><mods:displayForm>Wiener Photographen-Association</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">pbl</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Verleger_in</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:name type="personal"><mods:nameIdentifier type="local">28381</mods:nameIdentifier><mods:displayForm>Exner, Wilhelm Franz</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">org</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Initiator_in</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:typeOfResource>OBJECT</mods:typeOfResource><mods:genre type="ead">item</mods:genre><mods:genre>Fotografie (Abbildung)</mods:genre><mods:originInfo eventType="production"><mods:place><mods:placeTerm type="text" authority="local" valueURI="20810">Wien</mods:placeTerm></mods:place><mods:dateCreated encoding="w3cdtf" point="start" keyDate="yes">1873</mods:dateCreated><mods:dateCreated encoding="w3cdtf" point="end">1873</mods:dateCreated></mods:originInfo><mods:physicalDescription><mods:extent>Breite: 532 mm ; Höhe: 415 mm</mods:extent></mods:physicalDescription><mods:abstract>György Klösz: Pavillon der "Additionellen Ausstellung" (Nr.929), auf der Wiener Weltausstellung, Albuminpapier auf Untersatzkarton, 1873.
Links vor dem Gebäude ist der Personenwagen "Hannibal" der Pferdeeisenbahn abgebildet.

Der Pavillon der „Additionellen Ausstellung“ beherbergte zwei Ausstellungen:
Die Ausstellung „Beiträge zur Geschichte der Gewerbe“ von Wilhelm Exner war in der vorderen Halle untergebracht. Die Schau widmete sich einem technikhistorischen Rückblick über die Geschichte der Arbeit und der Erfindungen von 1750 bis 1873 aus österreichischer Perspektive.
In der hinteren Halle untergebracht war eine Schau über die „Frauen-Arbeit“ (auch „Frauenpavillon“ genannt). Ziele dieser rund 300 Quadrameter umfassenden Ausstellung waren "die Bedeutung der Frauenarbeit auf pädagogischem, volkswirthschaftlichem, künstlerischem und literarischem Gebiete in das volle Licht zu stellen und dadurch eine Grundlage zu gewinnen für Reformbestrebungen auf dem Gebiete des weiblichen Unterrichtes" (Aglaja von Enderes, 1873). Später wurde allerdings, vor allem aus Platzgründen, das Programm etwas beschränkt und die künstlerischen und literarischen Produktionen wurden gestrichen.
Die "Ausstellung über die Frauen-Arbeiten" entstand auf Anregung des Direktors des k.k. Oesterr-Museum für Kunst und Industrie, Rudolf von Eitelberger, und wurde von einer "Central-Commission für die Ausstellung von Frauen-Arbeiten" kuratiert. Federführend an Konzept und Umsetzung beteiligt waren zahlreiche Frauen, insbesondere aus dem Wiener Frauen-Erwerb-Verein.</mods:abstract><mods:subject><mods:topic authority="local" valueURI="37532">Weltausstellung Wien 1873</mods:topic></mods:subject><mods:subject><mods:topic authority="local" valueURI="30016">Frauenarbeit</mods:topic></mods:subject><mods:subject><mods:topic authority="local" valueURI="61647">Memory of Austria</mods:topic></mods:subject><mods:relatedItem type="isReferencedBy"><mods:titleInfo><mods:title>Die Verwendung weiblicher Arbeitskräfte in der Fabriks-Industrie und in einzelnen Zweigen des Verkehrswesens Österreichs : Weltausstellung 1873 in Wien ; erläuternder Text zu einer Abtheilung der Ausstellung im Frauen-Pavillon</mods:title></mods:titleInfo><mods:name type="personal"><mods:displayForm>Holdhaus, Carl</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">aut</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Verfasser</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:location><mods:shelfLocator>BIBL-WA111</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>26641</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem type="isReferencedBy"><mods:titleInfo><mods:title>Catalog für die Ausstellung österreichischer Frauen-Arbeiten : Welt-Ausstellung 1873 in Wien ; (Pavillon der Frauen-Arbeiten)</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>BIBL-WA136</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>68771</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem type="host"><mods:titleInfo><mods:title>Weltausstellung in Wien 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:name type="personal"><mods:nameIdentifier type="local">43740</mods:nameIdentifier><mods:displayForm>Wiener Photographen-Association</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">pat</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Auftraggeber_in</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:name type="personal"><mods:nameIdentifier type="local">251166</mods:nameIdentifier><mods:displayForm>Schwarz-Senborn, Wilhelm von</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">oth</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Genannte_r</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:typeOfResource>OBJECT</mods:typeOfResource><mods:genre type="ead">file</mods:genre><mods:genre>Kassette</mods:genre><mods:originInfo eventType="production"><mods:place><mods:placeTerm type="text" authority="local" valueURI="20810">Wien</mods:placeTerm></mods:place><mods:dateCreated encoding="w3cdtf" point="start" keyDate="yes">1873</mods:dateCreated><mods:dateCreated encoding="w3cdtf" point="end">1873</mods:dateCreated></mods:originInfo><mods:physicalDescription><mods:extent>Breite: 600 mm ; Tiefe: 470 mm ; Höhe: 100 mm</mods:extent></mods:physicalDescription><mods:abstract>Weltausstellung in Wien 1873
"Sr. Excellenz dem Freiherrn Schwarz Senborn. Die Wiener Photographen-Association für die Weltausstellung"
braune Kassette aus Leder, Stoff, Holz und Untersatzkarton mit 120 Fotografien und einer Lithografie</mods:abstract><mods:subject><mods:topic authority="local" valueURI="37532">Weltausstellung Wien 1873</mods:topic></mods:subject><mods:subject><mods:topic authority="local" valueURI="61647">Memory of Austria</mods:topic></mods:subject><mods:relatedItem type="isReferencedBy"><mods:titleInfo><mods:title>Souvenir-Album der Wiener Weltausstellung 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:name type="personal"><mods:displayForm>Conraths, August von</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">aut</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Verfasser</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:location><mods:shelfLocator>BIBL-WA169</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>68881</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem type="isReferencedBy"><mods:titleInfo><mods:title>General-Catalog photographischer Erzeugnisse der Wiener Photographen-Association für die Weltausstellung 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>BIBL-WA184</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>68872</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem type="series"><mods:titleInfo><mods:title>BPA-01-01-01: Bestand zur Wiener Weltausstellung 1873</mods:title></mods:titleInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem otherType="related"><mods:titleInfo><mods:title>Weltausstellung in Wien 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>BPA-000811</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>110000161</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem otherType="related"><mods:titleInfo><mods:title>Weltausstellung Wien 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>FA-101123</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>111079075</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:location><mods:shelfLocator>BPA-005970</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordCreationDate encoding="iso8601">2013-03-19T07:16:56</mods:recordCreationDate><mods:recordChangeDate encoding="iso8601">2024-10-25T10:16:34</mods:recordChangeDate><mods:recordIdentifier>110000906</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo><mods:extension><vl:id>2789</vl:id><vl:odid>3</vl:odid><vl:datatype>1</vl:datatype><vl:type>64</vl:type><vl:state>1</vl:state></mods:extension></mods:relatedItem><mods:relatedItem otherType="related"><mods:titleInfo><mods:title>Unterlagen zur  Wiener Weltausstellung 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>HSS-002676</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>110345780</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem otherType="related"><mods:titleInfo><mods:title>"Die Hausfrau" von Ludwig Richter</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>BPA-017331</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>111045236</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:location><mods:shelfLocator>BPA-005970-089</mods:shelfLocator></mods:location><mods:accessCondition type="use and reproduction" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" displayLabel="Creative Commons Namensnennung - Nicht kommerziell 4.0 International Lizenz">CC BY-NC 4.0</mods:accessCondition><mods:recordInfo><mods:recordCreationDate encoding="iso8601">2013-03-19T07:16:56</mods:recordCreationDate><mods:recordChangeDate encoding="iso8601">2024-10-25T10:16:49</mods:recordChangeDate><mods:recordIdentifier>110232989</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:mods></mets:xmlData></mets:mdWrap></mets:dmdSec><mets:dmdSec ID="md2789"><mets:mdWrap MIMETYPE="text/xml" MDTYPE="MODS"><mets:xmlData><mods:mods version="3.8" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/mods/v3 http://www.loc.gov/standards/mods/v3/mods-3-8.xsd"><mods:titleInfo><mods:title>Weltausstellung in Wien 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:name type="personal"><mods:nameIdentifier type="local">43740</mods:nameIdentifier><mods:displayForm>Wiener Photographen-Association</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">pat</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Auftraggeber_in</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:name type="personal"><mods:nameIdentifier type="local">251166</mods:nameIdentifier><mods:displayForm>Schwarz-Senborn, Wilhelm von</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">oth</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Genannte_r</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:typeOfResource>OBJECT</mods:typeOfResource><mods:genre type="ead">file</mods:genre><mods:genre>Kassette</mods:genre><mods:originInfo eventType="production"><mods:place><mods:placeTerm type="text" authority="local" valueURI="20810">Wien</mods:placeTerm></mods:place><mods:dateCreated encoding="w3cdtf" point="start" keyDate="yes">1873</mods:dateCreated><mods:dateCreated encoding="w3cdtf" point="end">1873</mods:dateCreated></mods:originInfo><mods:physicalDescription><mods:extent>Breite: 600 mm ; Tiefe: 470 mm ; Höhe: 100 mm</mods:extent></mods:physicalDescription><mods:abstract>Weltausstellung in Wien 1873
"Sr. Excellenz dem Freiherrn Schwarz Senborn. Die Wiener Photographen-Association für die Weltausstellung"
braune Kassette aus Leder, Stoff, Holz und Untersatzkarton mit 120 Fotografien und einer Lithografie</mods:abstract><mods:subject><mods:topic authority="local" valueURI="37532">Weltausstellung Wien 1873</mods:topic></mods:subject><mods:subject><mods:topic authority="local" valueURI="61647">Memory of Austria</mods:topic></mods:subject><mods:relatedItem type="isReferencedBy"><mods:titleInfo><mods:title>Souvenir-Album der Wiener Weltausstellung 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:name type="personal"><mods:displayForm>Conraths, August von</mods:displayForm><mods:role><mods:roleTerm type="code">aut</mods:roleTerm><mods:roleTerm type="text">Verfasser</mods:roleTerm></mods:role></mods:name><mods:location><mods:shelfLocator>BIBL-WA169</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>68881</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem type="isReferencedBy"><mods:titleInfo><mods:title>General-Catalog photographischer Erzeugnisse der Wiener Photographen-Association für die Weltausstellung 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>BIBL-WA184</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>68872</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem type="series"><mods:titleInfo><mods:title>BPA-01-01-01: Bestand zur Wiener Weltausstellung 1873</mods:title></mods:titleInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem otherType="related"><mods:titleInfo><mods:title>Weltausstellung in Wien 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>BPA-000811</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>110000161</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:relatedItem otherType="related"><mods:titleInfo><mods:title>Weltausstellung Wien 1873</mods:title></mods:titleInfo><mods:location><mods:shelfLocator>FA-101123</mods:shelfLocator></mods:location><mods:recordInfo><mods:recordIdentifier>111079075</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:relatedItem><mods:location><mods:shelfLocator>BPA-005970</mods:shelfLocator></mods:location><mods:accessCondition type="use and reproduction" xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" displayLabel="Creative Commons Namensnennung - Nicht kommerziell 4.0 International Lizenz">CC BY-NC 4.0</mods:accessCondition><mods:recordInfo><mods:recordCreationDate encoding="iso8601">2013-03-19T07:16:56</mods:recordCreationDate><mods:recordChangeDate encoding="iso8601">2024-10-25T10:16:34</mods:recordChangeDate><mods:recordIdentifier>110000906</mods:recordIdentifier></mods:recordInfo></mods:mods></mets:xmlData></mets:mdWrap></mets:dmdSec><mets:amdSec ID="amd2744"><mets:rightsMD ID="rights2744">
<mets:mdWrap MIMETYPE="text/xml" MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="DVRIGHTS">
<mets:xmlData>
<dv:rights xmlns:dv="http://dfg-viewer.de/">
<dv:ownerLogo>https://forschung.tmw.at//domainresource/static/graphics/connectors/viewerLogo.gif</dv:ownerLogo><dv:license>cc-by-nc</dv:license></dv:rights>
</mets:xmlData>
</mets:mdWrap>
</mets:rightsMD><mets:digiprovMD ID="digiprov2744">
<mets:mdWrap MIMETYPE="text/xml" MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="DVLINKS">
<mets:xmlData>
<dv:links xmlns:dv="http://dfg-viewer.de/">
<dv:reference>https://www.technischesmuseum.at/museum/online-sammlung#sammlung/ui//archivedetail/110232989</dv:reference>
<dv:presentation>https://forschung.tmw.at/id/2744</dv:presentation>
<dv:iiif>https://forschung.tmw.at/i3f/v20/2744/manifest</dv:iiif>
<dv:sru>https://forschung.tmw.at/proto_ftsearch/2744</dv:sru></dv:links>
</mets:xmlData>
</mets:mdWrap>
</mets:digiprovMD></mets:amdSec><mets:amdSec ID="amd2789"><mets:rightsMD ID="rights2789">
<mets:mdWrap MIMETYPE="text/xml" MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="DVRIGHTS">
<mets:xmlData>
<dv:rights xmlns:dv="http://dfg-viewer.de/">
<dv:ownerLogo>https://forschung.tmw.at//domainresource/static/graphics/connectors/viewerLogo.gif</dv:ownerLogo><dv:license>cc-by-nc</dv:license></dv:rights>
</mets:xmlData>
</mets:mdWrap>
</mets:rightsMD><mets:digiprovMD ID="digiprov2789">
<mets:mdWrap MIMETYPE="text/xml" MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="DVLINKS">
<mets:xmlData>
<dv:links xmlns:dv="http://dfg-viewer.de/">
<dv:reference>https://www.technischesmuseum.at/museum/online-sammlung#sammlung/ui//archivedetail/110000906</dv:reference>
<dv:presentation>https://forschung.tmw.at/id/2789</dv:presentation>
<dv:iiif>https://forschung.tmw.at/i3f/v20/2789/manifest</dv:iiif>
<dv:sru>https://forschung.tmw.at/proto_ftsearch/2789</dv:sru></dv:links>
</mets:xmlData>
</mets:mdWrap>
</mets:digiprovMD></mets:amdSec><mets:fileSec><mets:fileGrp USE="TEASER"><mets:file MIMETYPE="image/jpeg" CREATED="2023-02-06T18:08:29.384300Z" ID="IMG_TEASER_4200"><mets:FLocat xlink:href="https://forschung.tmw.at/download/webcache/304/4200" LOCTYPE="URL"/></mets:file><mets:file MIMETYPE="image/jpeg" CREATED="2023-02-06T18:10:56.105300Z" ID="IMG_TEASER_4475"><mets:FLocat xlink:href="https://forschung.tmw.at/download/webcache/304/4475" LOCTYPE="URL"/></mets:file></mets:fileGrp><mets:fileGrp USE="DEFAULT"><mets:file MIMETYPE="image/jpeg" ID="IMG_DEFAULT_4475"><mets:FLocat xlink:href="https://forschung.tmw.at/download/webcache/1000/4475" LOCTYPE="URL"/></mets:file></mets:fileGrp><mets:fileGrp USE="THUMBS"><mets:file MIMETYPE="image/jpeg" ID="IMG_THUMBS_4475"><mets:FLocat xlink:href="https://forschung.tmw.at/download/webcache/128/4475" LOCTYPE="URL"/></mets:file></mets:fileGrp><mets:fileGrp USE="MIN"><mets:file MIMETYPE="image/jpeg" ID="IMG_MIN_4475"><mets:FLocat xlink:href="https://forschung.tmw.at/download/webcache/504/4475" LOCTYPE="URL"/></mets:file></mets:fileGrp><mets:fileGrp USE="MAX"><mets:file MIMETYPE="image/jpeg" ID="IMG_MAX_4475"><mets:FLocat xlink:href="https://forschung.tmw.at/download/webcache/0/4475" LOCTYPE="URL"/></mets:file></mets:fileGrp></mets:fileSec><mets:structMap TYPE="PHYSICAL"><mets:div TYPE="physSequence" ID="physroot"><mets:div ID="phys4475" TYPE="page" LABEL="BPA-005970-089" ORDER="1"><mets:fptr FILEID="IMG_DEFAULT_4475"/><mets:fptr FILEID="IMG_THUMBS_4475"/><mets:fptr FILEID="IMG_MIN_4475"/><mets:fptr FILEID="IMG_MAX_4475"/></mets:div></mets:div></mets:structMap><mets:structMap TYPE="LOGICAL"><mets:div ID="log2789" DMDID="md2789" ADMID="amd2789" TYPE="file" LABEL="BPA-005970: Weltausstellung in Wien 1873" ORDER="1"><mets:mptr LOCTYPE="URL" xlink:href="https://forschung.tmw.at/oai/?verb=GetRecord&amp;metadataPrefix=mets&amp;identifier=2789"/><mets:fptr FILEID="IMG_TEASER_4200"/><mets:div ID="log2744" DMDID="md2744" ADMID="amd2744" TYPE="file" LABEL="BPA-005970-089: Pavillon der additionellen Ausstellung" ORDER="1"><mets:fptr FILEID="IMG_TEASER_4475"/></mets:div></mets:div></mets:structMap><mets:structLink><mets:smLink xlink:from="log2744" xlink:to="physroot"/><mets:smLink xlink:from="log2744" xlink:to="phys4475"/></mets:structLink></mets:mets></metadata></record></GetRecord></OAI-PMH>